TIN TỨC & SỰ KIỆN
Tin tức   Tin tức chung 10:43:30 Ngày 26/01/2022 GMT+7
GS.VS.NGND Nguyễn Văn Hiệu: Cánh chim đầu đàn ngừng bay
GS.VS Nguyễn Văn Hiệu là nhà vật lý lý thuyết, vật lý toán học nổi tiếng, được coi tượng đài khoa học thuộc thế hệ các nhà khoa học đầu đàn của nền khoa học Việt Nam. Ông là nhà khoa học có uy tín lớn và nổi tiếng trong giới khoa học trong nước cũng như nước ngoài. Ông đã được trao tặng nhiều giải thưởng về khoa học có uy tín nhất ở trong nước cũng như trên thế giới (Giải thưởng Lenin về Khoa học và Kỹ thuật năm 1986, Giải thưởng Hồ Chí Minh đợt 1 về khoa học và kỹ thuật năm 1996,…), được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương độc lập hạng nhất (năm 2009), danh hiệu Nhà giáo nhân dân (năm 2010).

Tôi là sinh viên vật lý khóa 21 của Trường ĐH Tổng hợp Hà Nội. Lúc đó (năm 1978), thầy Hiệu đang là Viện trưởng Viện Vật lý. Vì rất quan tâm đến sự phát triển tương lai ngành vật lý Việt Nam nên dù rất bận bịu, thầy vẫn trực tiếp đến giảng bài cho lớp của chúng tôi môn cơ học lượng tử. Cả lớp chúng tôi rất hào hứng nhờ được thầy truyền nhiệt huyết và niềm đam mê vật lý.

Đến khoảng năm 1998, cố GS. Nguyễn Phú Thùy nhận thấy chúng tôi là những nhà vật lý trẻ, có nhiệt huyết nên đã chủ động đưa chúng tôi ra nhà thầy Hiệu ở phố Bát Đàn diện kiến thầy. Thầy Hiệu rất vui và cởi mở khi gặp những nhà vật lý trẻ như chúng tôi. Thầy còn giao nhiệm vụ cho cố GS. Nguyễn Phú Thùy dìu dắt chúng tôi phát triển. Sau đấy có những đoàn công tác đi tham quan các phòng thí nghiệm vật lý ở Hàn Quốc, tôi được cho đi cùng ngay.

Năm 2004, Thủ tướng thành lập Trường ĐH Công nghệ thuộc ĐH Quốc gia Hà Nội. Dù thầy Nguyễn Văn Hiệu đã trên 60 tuổi, nhưng vì là trường hợp rất đặc biệt, thầy vẫn được Thủ tướng cho phép tiếp tục làm hiệu trưởng sáng lập thêm 2 năm nữa. Tôi được vinh dự làm phó hiệu trưởng, giúp việc cho thầy.

Thật bất ngờ khi chỉ mới 6 tháng sau, thầy Hiệu đã đích thân lên báo cáo cho GS. Đào Trọng Thi, Giám đốc ĐH Quốc gia Hà Nội khi đó, xin thôi làm hiệu trưởng. Thầy Hiệu nói rằng thầy đã phát hiện ra tôi và muốn giao trọng trách ấy lại cho tôi. Lúc ấy tôi không biết, mãi đến sau này mới nghe GS Đào Trọng Thi kể lại. Không riêng tôi, mà những lúc có dịp kể câu chuyện trên với nhiều thế hệ trẻ, mọi người đều cảm phục về một hành động cao cả của GS Nguyễn Văn Hiệu.

Tại Trường ĐH Công nghệ, người ta vẫn nói thầy Hiệu là “tổng công trình sư”, là hiệu trưởng sáng lập, xây dựng nên nền móng cho Trường ĐH Công nghệ. Tôi vinh dự là người thực thi bản thiết kế đấy, nhưng lại rất may khi trong quá trình tôi lãnh trách nhiệm, thầy vẫn luôn luôn quan tâm, trao đổi, góp ý kiến.

Tôi đã chứng kiến rất nhiều lần ngay sau khi đi công tác ở nước ngoài về từ sân bay Nội Bài, nơi thầy ghé lại đầu tiên là văn phòng tại Trường ĐH Công nghệ chứ không phải về nhà nghỉ ngơi. Vì mỗi chuyến đi, thầy đều ấp ủ rất nhiều hoài bão. Thầy chỉ mong máy bay hạ cánh là về thẳng đến trường, gõ cửa phòng tôi và trao đổi ngay với tôi và các cộng sự để triển khai những ý tưởng đã nung nấu trong những ngày công tác vừa qua.

Cho đến tận khi thầy đã nghỉ hưu, thầy cũng tiếp tục dành những ý tưởng và trăn trở cho ngành vật lý nói riêng và khoa học Việt Nam nói chung. Thầy phát hiện rằng suốt một giai đoạn rất dài cho đến năm 2010, Việt Nam chưa có tạp chí nào vào hệ thống ISI-Scopus. 

Thầy đã mời nhiều nhà khoa học, trong đó có tôi, tham gia xây dựng tạp chí Advances in Natural Sciences: Nanoscience and Nanotechnology - ANSN (tạm dịch “Những tiến bộ trong khoa học tự nhiên: Khoa học và công nghệ nano”) và vài năm sau trở thành tạp chí đầu tiên của Việt Nam vào hệ thống ISI. Thầy Hiệu cũng chính là vị tổng biên tập đầu tiên của tạp chí ANSN.

Ngoài ra, thầy còn gợi ý làm sao để tôi cùng “thi đua” với thầy để xây dựng thêm một tạp chí khoa học thuộc tạp chí ISI ở ĐH Quốc gia Hà Nội nữa, bởi vì cả nền khoa học công nghệ lớn của Việt Nam nhưng chỉ mới có một tạp chí vào ISI. 

Tôi cũng chia sẻ quyết tâm của thầy và bắt đầu tổ chức một tạp chí Journal of Science: Advanced Materials and Devices (Chuyên san khoa học: Vật liệu và linh kiện tiên tiến). Đến nay, đây trở thành tạp chí ISI duy nhất còn lại của Việt Nam.

GS.VS Nguyễn Văn Hiệu – nhà vật lý hàng đầu của Việt Nam – vừa qua đời ở tuổi 84, lúc 11h52 ngày 23-1 do tuổi cao, bệnh nặng. Ông là cánh chim đầu đàn trong ngành vật lý, là tấm gương miệt mài và đầy đam mê cống hiến khoa học. GS.VS Nguyễn Văn Hiệu là ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng các khóa VI, VII và VIII; ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V, đồng thời là đại biểu Quốc hội các khóa IV, V, VI, VII, VIII.

 

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI, VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC & CÔNG NGH VIT NAM
GIA ĐÌNH VÔ CÙNG THƯƠNG TIẾC BÁO TIN:

GS, VS. Nguyễn Văn Hiệu, sinh ngày 21 tháng 7 năm 1938

Quê quán: Xã Hà Cầu, Hà Đông, tỉnh Hà Tây, nay là Hà Nội.

Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ủy viên Dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa V; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI, VII, và VIII; Đại biểu Quốc hội các khóa IV, V, VII, VIII, IX và X;

Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Liên Xô;

Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học thế giới thứ 3.

Trong quá trình công tác, GS,VS Nguyễn Văn Hiệu đã giữ các chức vụ:

- Viện trưởng Viện Khoa học Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ Quốc gia (nay là Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam)

- Bí thư Ban Cán sự Đảng, Chủ tịch Hội đồng Trung tâm Khoa học Tự nhiên và Công nghệ quốc gia;

- Ủy viên Ủy ban Khoa học và Công nghệ nhà nước;

Viện trưởng Viện Vật lý, Viện Hàn lâm Khoa học  Công nghệ Việt Nam;

- Viện trưởng Viện Khoa học vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam;

- Phó Chủ tịch thường trực Ủy ban Nghiên cứu Vũ trụ Việt Nam;

- Chủ nhiệm Khoa Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội;

- Hiệu trưởng sáng lập Trường Đại học Công nghệ - Đại học Quốc gia Hà Nội;

- Tổng Biên tập Tạp chí Advances in Natural Sciences: Nanoscience and Nanotechnology;

- Phó Tổng Biên tập Tạp chí hạt Cafi và Hạt nhân, Liên Xô;

- Chủ tịch Hội đồng khoa học Trung tâm Vật lý lý thuyết Châu Á - Thái Bình Dương.

GS, VS Nguyễn Văn Hiệu đã được tặng thưởng:

-   Huân chương Độc lập hạng Nhất; Giải thưởng Lênin; Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học kỹ thuật; Huy hiệu 50 năm tuổi Đảng; Huân chương Kháng chiến chống Mỹ cứu nước Hạng II; Huân chương Hữu nghị của Xô Viết tối cao; Giải thưởng Khoa học của Viện Đúp Na; Nhà giáo Nhân dân.

Do tuổi cao, GS đã từ trần hồi 11 giờ 52 phút ngày 23 tháng 01 năm 2022 (tức ngày 21 tháng Chạp năm Tân Sửu), hưởng thọ 84 tuổi.

Lễ tang GS, VS Nguyễn Văn Hiệu được tổ chức theo nghi thức Lễ tang Cấp cao.

Thời gian và địa điểm tổ chức Lễ tang:

- Lễ viếng vào hồi 13 giờ 45 phút đến 14 giờ 45 phút, thứ Sáu, ngày 28 tháng 01 năm 2022 (tức ngày 26 tháng Chạp năm Tân Sửu), tại Nhà tang lễ Quốc gia số 5 Trần Thánh Tông, Hai Bà Trưng, Hà Nội;

- Lễ truy điệu vào hồi 14 giờ 45 phút đến 15 giờ;

- Lễ an táng tại Nghĩa trang Mai Dịch, quận Cầu Giấy cùng ngày./.

 

 GS.TS Nguyễn Hữu Đức
   In bài viết     Gửi cho bạn bè
  Từ khóa :
   Xem tin bài theo thời gian :

HÌNH ẢNH

TRÊN WEBSITE KHÁC
THĂM DÒ DƯ LUẬN
Bạn sẽ thi vào trường đại học nào?
  • Khoa Quản trị Kinh doanh
  • Trường Đại học Khoa học Tự nhiên
  • Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
  • Trường Đại học Ngoại ngữ
  • Trường Đại học Công nghệ
  • Trường Đại học Kinh tế
  • Trường Đại học Giáo dục
  • Khoa Luật
  • Khoa Quốc tế
  • Khoa Y Dược